Capture Decran 2025 01 09 A 1638 21

Begeleiding

Een nieuw hockeystadion op het plateau van Zwartebeek

In Ukkel wordt een nationaal hockeystadion gebouwd op het plateau van Zwartebeek.  Gezien het succes van de nationale teams en de groeiende populariteit van de sport heeft de Koninklijke Belgische Hockeybond (KBHB), die hockeyclubs en hun spelers vertegenwoordigt, de ambitie om grote evenementen te organiseren. Als bouwheer werd Beliris aangesteld, met steun van de BMA en de Facilitator Duurzame Wijken (FDW). Maximilien Béatre, ingenieur bij Beliris, legt uit wat de toegevoegde waarde is van de begeleiding van Be Sustainable in dit project en in andere komende projecten.


Wat zijn de belangrijkste missies van Beliris en hoe sluiten jullie projecten aan bij de Stad in transitie? 

Beliris ontstond uit een samenwerkingsakkoord tussen de federale staat en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en zorgt al meer dan dertig jaar voor een straffere uitstraling van Brussel als hoofdstad van België en Europa. Beliris realiseert ambitieuze bouw-, renovatie- en restauratieprojecten in verschillende domeinen zoals mobiliteit, sociale woningen, groene ruimtes, heropleving van de wijken, cultuur, patrimonium en sport.

Dankzij federale financiering en nauwe samenwerking met onze partners kunnen we onze expertise via studies en bouwprojecten ten dienste stellen van de Brusselaars. Onze 'bouwteams', bestaande uit een projectmanager, een juridisch expert, een financieel expert, een werfbeheerder en een communicatie-expert, betrekken de burgers tijdens het hele proces.

Onze initiatieven zijn geïntegreerd in het 'Stad in transitie'-project en spelen in op de uitdagingen van duurzaamheid en inclusiviteit om het Brussel van morgen te bouwen.

Kun je het project voor het hockeystadion kort voorstellen? 

In het licht van de prestaties van de nationale teams (Olympisch kampioen in 2021, wereldkampioen in 2018 en vicewereldkampioen in 2023) en de vereisten van de internationale competities is de Koninklijke Belgische Hockeybond (KBHB) genoodzaakt om over een geschikte infrastructuur te beschikken. Momenteel is de hockeybond sterk afhankelijk van tijdelijke faciliteiten.

Daarom heeft Beliris de opdracht gekregen om een stadion te bouwen in Brussel. Als locatie werd hiervoor de Zwartebeeksite in Ukkel gekozen. Dat terrein wordt al gebruikt door Royal Uccle Sports en door de gemeente Ukkel, ook voor voetbal, tennis en padel, en wellicht komen er nog andere sporten bij, zoals pickleball.

Het toekomstige stadion zal over minstens 4.000 vaste overdekte zitplaatsen beschikken, uitbreidbaar tot 10.000 met tijdelijke tribunes. Het bouwproject heeft echter gevolgen voor de bestaande infrastructuur. De ambitie is om de site zo te herorganiseren dat het stadion wordt geïntegreerd, terwijl zoveel mogelijk van de bestaande sportinfrastructuur behouden blijft. Dat is de grootste uitdaging van dit project. 

Waarom een beroep doen op de Facilitator Duurzame Wijken? Hoe zijn de milieu- en klimaatkwesties geïntegreerd in het project? 

Een ambitieus project zoals dit vereist een breed scala aan vaardigheden, en dat geldt zeker voor dit nationale stadion. De milieu- en klimaatkwesties kunnen niet worden genegeerd.

Op aanraden van de BMA hebben we vanaf het begin van het project de hulp ingeroepen van de Facilitator Duurzame Wijken om milieuambities te definiëren in functie van de site, die in het programma te integreren en coherente selectiecriteria op te stellen voor de aanbesteding.

Het project werd aan de facilitatoren voorgesteld zodat ze de relevantie van deze aanpak konden beoordelen. Die facilitatoren hebben dan een analyse van de context voorgesteld, waarbij ze ons wezen op welke punten we extra aandachtig moesten zijn en een voorbeeldige aanpak moesten hanteren. Het ging in het bijzonder over de link met de landschappelijke context en de structurering van open ruimten, het geïntegreerd regenwaterbeheer, de ontwikkeling van de natuur, het delen van ruimten enzovoort. De methodologie die we kozen was gebaseerd op twee workshops waaraan alle betrokken spelers deelnamen: een tijdens de programmeringsfase voor het stadionproject en de omgeving, de andere tijdens het opstellen van het bestek zelf, meer gericht op de selectie- en gunningscriteria.

Hoe zal het werk uitgevoerd worden en hoe handhaaf je deze hoge ambities op het gebied van duurzaamheid? 

De hoge ambities en de complexiteit van het project – een locatie die al volledig bezet is in een dichte stedelijke context – maken deze workshops essentieel om de verwachtingen van elke partner te begrijpen en tot een gedeelde visie te komen, vooral wat betreft de milieu- en klimaatkwesties.

Om de vooropgestelde doelstellingen te handhaven, is Beliris van plan om de FDW op te nemen in het adviescomité dat instaat voor de selectie van een aannemer op basis van de criteria in het bestek. We sluiten ook niet uit dat we met de FDW blijven samenwerken tijdens de belangrijkste onderzoeksfasen en de FDW laten deelnemen aan de begeleidingscomités die de verschillende projectfasen valideren.

Tot slot zijn we van plan om voortdurend evaluaties uit te voeren met behulp van instrumenten zoals 'GRO' voor de gebouwen en 'Be Sustainable' voor het terrein en de buiteninrichting.

Wat zijn de hefbomen en obstakels die jullie tegenkomen om deze transitie door te voeren?

Sommige complexe uitdagingen kun je ombuigen in kansen. Dat wordt mooi geïllustreerd aan de hand van twee specifieke beperkingen. 

Ten eerste de capaciteit van de site, gezien de vele programmatische ambities. Zoals eerder gezegd, zijn die ambities hoog en is de site al volledig bezet. Beliris en zijn partners zien dit niet als een belemmering, maar als een uitgelezen kans om het plateau van Zwartebeek te reorganiseren, het beter leesbaar te maken en de verbindingen tussen de sportfaciliteiten te verduidelijken om ze zo vloeiend mogelijk te maken. De vraag is dus hoe we efficiënt gebruik kunnen maken van de beschikbare ruimte, en hoe we infrastructuur op grotere schaal kunnen delen.

Een tweede belangrijke kwestie is het waterbeheer. Het plateau van Zwartebeek, gelegen onderaan een vallei met een grondwaterstand die hier en daar de oppervlakte bereikt, is zeker niet de meest eenvoudige keuze, maar ook dit kan worden bekeken als een kans om bijvoorbeeld te demineraliseren en om het waterbeheer te verbeteren, met name van het regenwater, op een innovatieve en gepaste manier.

Welke rol speel jij binnen Beliris om dit project tot een goed einde te brengen? 

Als hoofdingenieur in de technische dienst 2 van Beliris beheer ik al 13 jaar projecten, van programmering tot oplevering, telkens rekening houdend met het budget en de planning.

Het nationaal hockeystadion is een van de drie grote projecten waar ik momenteel aan werk. Mijn rol omvat ook het coördineren van het aangestelde bouwteam en op middellange termijn is het de bedoeling om een ontwerpbureau aan te stellen om het stadion te ontwerpen.

Wat mij drijft op professioneel vlak, is de diversiteit van de projecten binnen Beliris, met van tijd tot tijd programma's die uit de band springen. Zoals dit project voor het nationale hockeystadion, bijvoorbeeld.



Meer info over dit project: https://www.beliris.be/nl/hockeystadion.html