Île de Nantes, Frankrijk

Sanne Claeys

Het ‘Île de Nantes’ is een eiland tussen twee armen van de Loire, ten zuiden van het historische hart van de stad. De Loire en de nabijheid van de Atlantische Oceaan hebben een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis en de ontwikkeling van de stad. De ligging, de oppervlakte van de zone en de context boden de mogelijkheid om op deze voormalige industriesite een grootschalig stadsproject te ontwikkelen met nieuwe industrieën en economische activiteiten, en tegelijkertijd het ecosysteem van de Loiremonding te herstellen en te beschermen. De metropool Nantes heeft nu een nieuw levendig stadscentrum ontwikkeld volgens duurzame ontwerpprincipes, als aanvulling op de bestaande historische binnenstad.

Download de volledige projectfiche.

 

Projectambitie

De projectambities werden in de loop van het proces bepaald en aangepast. Dit proces is in drie fasen verdeeld, waarvan de derde nog wordt uitgevoerd.

De eerste fase begon in 2000 en werd in december 2009 voltooid. Onder leiding van het team van Alexandre Chemetoff (Atelier Île de Nantes) werd een richtplan voor het Île de Nantes uitgewerkt. Aanvankelijk was de ambitie om het eiland aantrekkelijker te maken door de dimensies van de rivier, de scheepvaart en de industrie tot hun recht te brengen. In die geest werden de verlaten terreinen optimaal benut. Het contact tussen het eiland en de stad en tussen de rivier en de stad is hersteld, terwijl het industriële erfgoed behouden bleef. Het eiland werd van de noordelijke oever naar het centrum toe ontwikkeld, in het verlengde van het historische hart van de stad.

De tweede fase voltrok zich van juli 2010 tot januari 2017 onder leiding van het Belgische team Marcel Smets en Anne Mie Depuydt (uapS). Met de geplande implementatie van grote uitrustingen zoals een universitair ziekenhuis, betekende deze fase een schaalverandering voor het Île de Nantes, dat nu een van de harten van een meerpolige metropool werd. In lijn met de vorige fase vertrok het nieuwe ontwikkelingsplan van het landschap van de ruggengraat van het eiland om de verschillende wijken onderling te verbinden zonder afbreuk te doen aan hun identiteit.

De derde fase loopt van december 2017 tot 2024. Ze is toevertrouwd aan land­schapsarchitect Jacqueline Osty in samenwerking met architect Claire Schorter. Hun aanpak is gebaseerd op een nieuwe lezing van het landschap, vooral op het zuidwestelijke deel van het eiland. Hij komt tegemoet aan de wens van de inwoners van Nantes om de banden met de rivier te versterken en de natuur in de stad te verwelkomen. Deze ontwikkeling sluit aan op andere stadsprojecten op de oevers van de Loire, zodat het Île de Nantes zijn rol van grootstedelijk hart kan spelen, ook dankzij de aanwezigheid van het ziekenhuis.

Programma

  • 7.000 woningen voor 20.000 inwoners
  • 450.000 m² economische ruimten
  • 350.000 m² uitrustingen (inclusief een ziekenhuis)
  • 150 hectare openbare ruimte die wordt ontwikkeld of een nieuwe bestemming krijgt (school, cultuur, diensten, park, openbaar vervoer) in het hart van de stad

 

Identiteitskaart

Herontwikkeling van verlaten industrieterreinen tot een ecologische gemengde stadswijk.

Context:

Het eiland heeft een oppervlakte van 337 hectare, een lengte van 4,9 km en een maximale breedte van 1 km. Dit is het resultaat van de samen­voeging van verscheidene oude bouwblokken van verschillende grootte. De meeste armen van de Loire werden immers op het einde van de 18de eeuw geleidelijk aan gedempt, om er industriële activiteiten te ontwikkelen en de resterende armen goed bevaarbaar te maken. De naam “Île de Nantes” verscheen pas in het begin van de jaren 2000, toen het stad­sproject ontstond.

Fasering van de werken:

  • 1987: sluiting van de scheepswerven van Dubigeon
  • 1991: renovatie van het Gare de l’Etat – eerste teken van stadsvernieuwing
  • 1996: besluit om het nieuwe gerechtsgebouw (Jean Nouvel) op het Île te vestigen
  • December 1999: aanstelling van het team van Alexandre Chemetoff voor de ontwik­keling van een richtplan voor het Île de Nantes en de ontwikkeling van de eerste fase (2000-2010)
  • 2003: oprichting van de SAMOA
  • 2010: aanstelling van Anne-Mie Depuydt (uapS) en Marcel Smets voor de ontwikkeling van de tweede fase (2010-2017)
  • 2017: Aanstelling van Jacqueline Osty en Claire Schorter voor de ontwik­keling van de derde fase (2017-2024)

Instrumenten:

het “Manifeste pour une Île durable” – een instrument dat als referentiekader dient voor de betrokken partijen bij de ontwik­keling van het Île de Nantes (2018).

Subsidies:

  • Nantes Métropole
  • Europese fondsen : FEDER, Revit, Concerto, Ecce, Refill
  • Subsidies in verband met specifieke projectoproepen (regio, stad enz.)